<> ሀሳቤ | Amhara Mass Media Agency Skip to main content
  • ሀሳብ

    የኢትዮጵያ መንግሥትና የሰነፉ እረኛ ታሪክ፡፡

    ባሕር ዳር፡ ግንቦት 30/2011ዓ.ም (አብመድ) እረኛ የቤት እንስሳትን ሁለንተናዊ ደህንነት የመጠበቅ ኃላፊነት የሚሰጠው አካል ነው፡፡ ስለእንስሳቱ ውሎ እና አዳር፣ ምግብና መጠለያ፣ በአውሬና በሰዎች አለመጎዳት የመጨነቅ ኃላፊነት የእረኛው ነው፡፡

    እረኛው እንስሳቱ ወደ ተሳሳተ አቅጣጫ ሲሄዱ ወዲያውኑ የመመለስ ኃላፊነት አለበት፡፡ ወዲያውኑ በመመለስ ፋንታ ሩቅ እስኪሄዱ ከጠበቀ አንድም ያለአግባብ ይደክማል፤ ሁለትም አደጋ ቢያጋጥማቸው ሮጦ መድረስና ከአደጋው መታደግ አይችልም፡፡ ለዚህም ነው ‹‹ሰነፍ እረኛ ከሩቅ ይመልሳል›› የሚባለው፡፡

    መንግሥትም የዜጎችን ሁለንተናዊ ደህንነት የመጠበቅ፣ መሠረታዊ ፍላጎታቸውን የማሟላት፣ ወደ ተሳሳተ አቅጣጫ ሲሄዱም የመመለስ ኃላፊነት የተሰጠው እረኛ ነው፡፡ እንዲያውም ከእንስሳቱ እረኛ ይልቅ የዜጎች እረኛ የሆነው መንግሥት ከፍተኛ ኃላፊነት አለበት፤ ምክንያቱም የበጎቹ እረኛ የተሾመባቸው፣ የሰዎች እረኛ ደግሞ በሰዎች ፈቃድ የተሾመ ስለልሆነ ነው፡፡ መንግሥት አምባገነንም ይሁን ዴሞክራት ከእረኛው የተሻለ በተጠባቂዎቹ ኃላፊነት የተሰጠው አካል ስለሆነ ከፍተኛ ኃላፊነት ይኖርበታል፡፡

    ዜጎች መጠለያ፣ ምግብ፣ ንጹሕና ሠላማዊ የመኖሪያ አካባቢ … እንዲኖራቸው የመሥራት ኃላፊነት ያለበት፤ ችግር ሲያጋጥምም ችግሩን ለመጋፈጥ ሰዎችን ማስተባበር ያለበት አካል ነው፡፡ ነገር ግን አሁን ባለው ተጨባጭ ሁኔታ የኢትዮጵያ መንግሥት ከሠነፍም አልፎ ዋልጌ እረኛ የሆነ ይመስላል፡፡

    የcutting trees you sit on ምስል ውጤት

    ስንፍናውን ከመጠለያ ማሟላት አንጻር ልናገር፡፡ ባደጉም ይሁን በታዳጊ፣ በአምባ ገነንም ይሁን በዴሞክራት መንግሥታትና ሀገራት የመኖሪያ ቤት የማግኘት ጉዳይ ሕገ-መንግሥታዊ መብት ነው፡፡ ይህ ሲባል መንግሥት የመኖሪያ ቤት ሠርቶ ያቀርባል ማለት ግን አይደለም፤ ግን ዜጎች በዝቅተኛ ወጭ ቢያንስ ቤት የሚሉት ነገር እንዲኖራቸው ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል፡፡ ቤት ገመና ከታች፣ ከብርድና ፀሐይ መከለያ፣ ሰዎች የተረጋጋ ኑሮ እንዲመሠርቱ መሠረት ነውና፡፡

    የኢትዮጵያን መንግሥት ከመጠለያ አንጻር እንየው ከተባለ ከሰነፍ እረኛ የባሰ ዋልጌ ነው፡፡ ሰነፍስ ከሩቅም ቢሆን ይመልሳል፤ ዋልጌ ግን እንስሳቱ እስኪጠፉ የሚጠብቅ ነው፡፡ የኢትዮጵያም መንግሥት ከቀበሌ እስከ ፌዴራል ዋልጌ ነው፡፡ በተለይ ደግሞ ከዓለም ካሉ መንግሥታት ሁሉ በተለየ ከተሜነትን የሚፈራ ይመስላል፤ ነውም፡፡

    በዚህ ወቅት በሁሉም የኢትዮጵያ አካባቢዎች በተለይም በከተሞች አካባቢ የመኖሪያ ቤት እጥረት ከፍተኛ ነው፡፡ መንግሥት ኢትዮጵያን በምታክል ግዙፍ ሀገር መሬት እንዳጣ በማስመሰል ለዜጎች የመጠለያ መሥሪያ ቦታ ነፍጎ ለራሱ ግን በሊዝ እየቸበቸበ ነው፡፡ በተለይ ደግሞ የአማራ ክልል ችግሩ የከፋ እንደሆነ እገምታለሁ፡፡ ይህን ለማለት ያስደፈረኝ የኦሮሚያ፣ ትግራይና ደቡብ ክልሎች ቢያንስ ለመንግሥት ሠራተኞቻቸው ቦታ ሰጥተዋል፡፡ በተለይ የኦሮሚያ ክልል መንግሥት አዲስ አበባ ውስጥ ለሚገኙ የመንግሥት ሠራተኞቹ እንኳ በአዲስ አበባ ዙሪያ ልዩ ዞን የቤት መሥሪያ ቦታ በነፃ ካስረከበ ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡

    የአማራ ክልል ግን ‹‹መሥራት እንደምትችሉና አቅም እንዳላችሁ ለማወቅ ገንዘብ ቆጥቡ›› ብሎ፣ ገንዘቡ እንዳይንቀሳቀስ በባንክ በዝግ አስሮ መሬት ለድሆች ሳይሰጥ ባሕር ዳር ከተማ ላይ በካሬ ሜትር እስከ 37 ሺህ ብር በሊዝ እየቸበቸበ ነው፡፡ ሕዝቡም በመንግሥት ዋልጌነት ተስፋ ቆርጦ በ100 ሺዎች ሕገ-ወጥ ግንባታ እያካሄደ ነው፡፡ ከተሞች በዘፈቀደ ያለ ዕቅድ ወደ ጎን እየተለጠጡ፣ ‹አፍርስ፤ አላፈርስም› መንግሥትና ሕዝብ ወደ ግጭት እየገቡ ነው፡፡

    በባሕር ዳር ብቻ ለስድስት ዓመታት የተከማቹ 30 ሺህ የሚጠጉ በሕጋዊ ማኅበር የተደራጁ የመኖሪያ ቤት መስሪያ ቦታ ፈላጊዎች ይገኛሉ፡፡ በእነዚህ ስድስት ዓመታት (ከ2006 ዓ.ም) ጀምሮ እስካሁን የተገነቡት ሕገ-ወጥ ቤቶች ከሕጋዊው ቤት ቢበልጡ እንጅ አያንሱም፡፡ በዚህ መካከል የከተማ አስተዳደሩ ‹‹ለምን ሕገ-ወጥነት ተበራከተ?›› ብሎ ስለመደንገጡና መፍትሔ ስለመፈለጉ አንዳች ማስረጃ የለም፡፡ አይደለም መፍትሔ ሊሰጥ ለተደራጁ ማኅበራት እንኳ ዕውቅና ሳይሰጥ ዓመታትን አሳልፎ ባለፈው ዓመት ሚያዝያ ወር በአንድ ቀን ነው ለሁሉም ማኅበራት ዕውቅና የሰጠው፡፡

    ባሕር ዳር የክልል መዲና፣ የቱሪዝም ማዕከል፣ ውብ ተፈጥሮ ያላት ከተማ ነች፡፡ በእነዚህ መሠረታዊ ሳቢ ምክንያቶች በርካቶች ከተለያዩ ከተሞችና የገጠር አካባቢዎች ለኑሮ እየመረጧት ይመጣሉ፡፡ በራሷ ነዋሪዎች ተፈጥሯዊ ዕድገትም በርካቶች ከልጅነት ወደ አዋቂነት ተሸጋግረው የቤት ባለቤት የመሆን ፍላጎትና አቅም አላቸው፡፡ ነገር ግን ለእነዚህ ሁሉ ፍላጎት የሚበቃ መሬት ቢኖራትም ሕግ አስከባሪና ዕድገቷን መሪ የመንግሥት አስፈጻሚ በማጣቷ በነዋሪዎቿ ተስፋ የሚቆረጥባት ከተማ እየሆነች ነው፡፡

    በዚህ ወቅት በባሕር ዳር ከተማ በ10 ሺዎች የሚቆጠሩ ሥራ ፈላጊዎች ይገኛሉ፤ ነገር ግን ለመቶዎችም የሚሆን የግንባታ ሥራ አለ ማለት ያስቸግራል፤ መንግሥት በጌጠኛ ድንጋይ ንጣፍ መንገድ ከሚፈጥረው የሥራ ዕድል ውጭ ከተማዋ በግሉ ኢንቨስትመንት ዘርፍ ተቀዛቅዛለች፡፡ በዚህ የተነሳ ለመኖር ፈተና ውስጥ የገቡ ወጣቶች ወደ ማጅራት መችነት እየተቀየሩ፣ ዜጎች በሠላም ወጥተው ለመግባት እየሠጉባት ያለች ከተማ ሆናለች፡፡

    ጥሩ የሆነና ሕልመኛ የመንግሥት አካል ቢያስተዳድራት ኖሮ በሕጋዊ መንገድ ለተደራጁ 30 ሺህ የሚደርሱ ሰዎች የመኖሪያ ቤት መሥሪያ ቦታ በመስጠት ቢያንስ እያንዳንዳቸው ለአምስት ሰዎች እንኳ ጊዜያዊ የሥራ ዕድል እንዲፈጥሩ በማድረግ ለ150 ሺህ ሰዎች የሥራ ዕድል መፍጠር ይቻል ነበር፡፡ ግን እጁን አጣጥፎ በመቀመጥ ‹‹ገበሬ ቦታ አለቅም አለ›› የሚል አስተዳደር ተስፋዋን ገትቶታል፡፡

    ለዚህ ሁሉ መሠረቱ ከጫካ የመጣው መንግሥት ከተሜነትን መፍራቱ ይመስለኛል፡፡ ከተሜነትን ካልፈራ መንግሥት እንዴት የከተማ ቦታን በካሬ ሜትር እስከ 37 ሺህ ብር ሊሸጥ ይችላል? ምናልባት አንዳንድ የዋሆች ‹‹ገዥ እስካገኘ ድረስ ለምን 100 ሺህ አይሸጥም፤ ነፃ ገበያ ነው!›› ልትሉ ትችላላችሁ፡፡ አይደለም፤ የመንግሥት ዓላማ ዜጋ ማትረፍ እንጅ ብር ማትረፍ አይደለም፡፡ መሬትን እሱ በዚህ ደረጃ ሲሸጥ የተመለከተ አርሶ አደር ዛሬ ‹‹መሬቴን በካሳ አለቅም›› የሚለውኮ በዚያ ዋጋ ለመሸጥ ስለፈለገ ነው፡፡ መንግሥት ብር ማትረፍ አሳየዋ፤ ለዚያውም ከራሱ በነጠቀው መሬት፡፡

    ከሦስትና አራት ዓመት በፊት መሬቱን በ17 ብር ለካሬ ሜትር የሰጠ አርሶ አደር ዛሬ የግለሰብ ዘበኛ ሆኖ የለቀቀው መሬት ለካሬ ሜትር 37 ሺህ ብር ሲሸጥ እየተመለከተ ስለምን መሬቱን ለመንግሥት አንድ የፈረንጅ ላም በማይገዛ ካሳ ያስረክብ? እርሱም በሕገ-ወጥ መንገድ እየሸጠ እንደ መንግሥት ብር ማትረፍ ነው ፍላጎቱ፡፡

    ከዚህ ቀደም እኮ ‹‹መንግሥት የዜጎች አባት ነው፤ መሬቱም የመንግሥት ነው፡፡ የማርሰው መሬት የመንግሥት ስለሆነ ተመጣጣኝ ካሳ ከከፈለኝ ይውሰደው›› ይል ነበር፡፡ ዛሬ ግን መንግሥት በሊዝ የሚገዙት ሀብታሞች እንጅ የሁሉም ዜጎች አባት እንዳልሆነ፣ መሬቱን ከእርሱ ነጥቆ የሚያተርፍበት ነጋዴ እንደሆነ ተረዳ፤ መሬቱን አልለቅም አለ፡፡

    አሁን ላይ መንግሥት የዜጎችን የመኖሪያ ቤት ጥያቄ በቁጥ ቁጥ ለመመለስ የሚሞክር እየመሰለ ነው፤ ግን ያለው ችግር ጊዜ የሚሰጥ አይደለም፡፡ እራሱ መንግሥት በሚጠብሰን ኑሮ ላይ ቤንዝን እያርከፈከፈ መከራችንን እያበዛው ነው፡፡ መንግሥ በኤሌክትሪክ ክፍያ ላይ የታሪፍ ማሻሻያ አደረገ፡፡ ‹‹ማሻሻያው ዝቅተኛ ነዋሪውን አይነካም›› ብሎ ደለለን፡፡ እውነታው ግን በወፍጮ ቤት በኩል በእጥፍ ጭማሪ መጥቶ ከመሸመቻው ያልተናነሰ ዋጋ ለማስፈጫ ስንጠየቅ ተነካን፡፡ አከራይ ‹‹መብራት ጨምሯል›› በሚል ሰበብ የቤት ኪራዩን አናረብን፡፡ ታዲያ የመብራት ታሪፍ ጭማሪው እንዴት ነው ዝቅተኛ ነዋሪዎችን ያልነካን? ባይሆን የመኖሪያ ቤት ቆጣሪ፣ የወፍጮ ቤት ቆጣሪ፣ የዘይት መጭመቂያ ቤት ቆጣሪ … ተለይተው ጭማሪ ባይደረግባቸው ነበር ድሆችን የማይነካን፡፡

    በትራንስፖርት ዘርፉም ‹‹የመለዋወጫ ውድነት ተከስቷል፤ ነዳጅም ጨምሯል›› ተብሎ ተከታታይ የታሪፍ ማሻሻያዎች ተደረጉ፡፡ ነጋዴ ሰበብ እየፈለገ የሸቀጦች ዋጋ ተኮሰው፤ ከሽንኩርት አቅም እንኳ 25 ብር ለኪሎ ግራም ደረሰ፡፡ መንግሥት ከሰነፍም አልፎ ዋልጌ ነው ያልኩት በምክንያት ነው፡፡ በዳቦ ጦስ ቱኒዝያ ከዘጠኝ ዓመት በፊት ምን እንደገጠማት መንግሥታችን ያውቃል፤ ሙሐመድ ጋዳፊና ሁስኒ ሙባረክ የኑሮ ውድነት መቀመቅ እንዳገባቸው መንግሥት ነጋሪ አያሻውም፤ ካሻውም ‹‹የሚበላው ያጣ ሕዝብ መሪውን ይበላል›› ብለው ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ከዓመታት በፊት ነግረውታል፡፡ ግን ዋልጌ ስለሆነ ከሩቁ እንኳን አይመልስም፤ በዚህም ቀጣይ መዳረሻችን አሳሳቢ እየሆነ ነው፡፡

    በገጠር ከ1981 ዓ.ም በኋላ የተወለዱ ወጣቶች የእርሻ መሬት የላቸውም፤ የተቀናጀ የሥራ ዕድል ፈጠራም በገጠር የለም፡፡ እነዚያ የገጠር ወጣቶች ወደ ከተማ እየገቡ አነስተኛ ሥራዎች ላይ ተሠማርተው ሀብት እንዳያፈሩም በከተሞች ያለው የመኖሪያ ቤትና የኑሮ ውድነት ወደ ከተማ አያስገባቸውም፡፡ በዚህ የተነሳ ከከተሞች በበለጠ ሥራ ፈላጊዎች ገጠር ላይም እየተከማቹ ነው፡፡ እነዚህ ሁሉ ችግሮች ወደ ገጠር ሲገፉ ደግሞ ለመንግሥት ችግሩን በቀላሉ ለመፍታት አስቸጋሪ ይሆናል፡፡

    ከተማ በባሕሪው ችግሮችን በቀላሉ ለመፍታት ዕድል የሚሰጥ፣ በማቀናጀት መፍትሔውን ማቃለል የሚያስችል፣ በአነስተኛ ቦታ ብዙ የሥራ ዕድል መፍጠር የሚያስችል ነው፡፡ ችግሮች ወደ ገጠር ከተገፉ ግን በዚህ መንገድ ለመፍታት ከባድ ይሆናል፡፡ ስለሆነም መንግሥት ችግርን ከቅርብ የመመለስ ልምድ ቢያዳብር መልካም ነው፡፡

    በዘሩባቤል አስተራኒቆስ

     

    ይህ መጣጥፍ የአብመድን ኢዲቶሪያል አቋም የማያንጸባርቅ የጸሐፊው የግል ምልከታ ነው፡፡

  • ሀሳብ

    ለኢትዮጵያ ኖሩ፣ ለኢትዮጵም ሞቱ፤ ጀግናው የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ልጅ ኢንጂኒየር ስመኘው በቀለ፡፡

    ብዙ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶችን በባለሙያነት እና በኃላፊነት አስተዳድረዋል፤ለውጤትም አብቅተዋል፡፡ ከ2003 ዓ.ም ህይዎቱ እስካለፈችበት ሐምሌ 19/ 2010ዓ.ም ደግሞ የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ግድብ ፕሮጀክት ዋና ስራ አስኪያጅ ሆነው ሰርተዋል፡፡ ራሳቸውን እያቀለጡ በሚሊዮኖች ለምንቆጠር ኢትዮጵያዊያን ብርሃን መሆንን ህይዎታቸው አድርገውታልና በጉባ በረሃ ኑሯቸውን ካደረጉ ሰባት ዓመታትን አስቆጥረዋል፡፡

    የጉባ በረሃ የዓየር ጸባይ ለዓመታት በዛው እየኖሩ ሌት ከቀን ለመስራት አይደለም ጎብኝቶ ለመመለስ ፈታኝ ነው፡፡ ኢንጂኒየር ስመኘው ግን ከሌሎች ውድ የኢትዮጵያ ልጆች ጋር ሆነው ግን ደግሞ የህዝብን ከድህነት የመውጣት ታላቅ አደራበ በፕሮጀክት ስራ አስኪያጅነት ተሸክመው ነበር ስራውን በበላይነት እየመሩ የነበሩት፡፡ ግድቡ የሚገነባበት ስፍራ ዓየሩ እንደ እሳት ይጋረፋል፡፡ ኢንጂኒየር ስመኘው ግን ራሳቸውን ለሃገር እና ለህዝብ አደራ አሳልፈው ሰጡ፡፡ ለ ሰባት ዓመታትም ከሞቀ ቤታቸው፣ ከትዳር እና ከልጆቻቸው ርቀው፣ ምቾትን ሳይሆን ጨለማን በብርሃን ድል መንሳትን አስቀድመው ኑሯቸውን ጉባ በረሃ ውስጥ አደረጉ፡፡ የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ጀግና ልጅነታቸውንም በተግባር አሳዩ፡፡

    ዳሩ ምን ያደርጋል እንደልጆቻቸው የሚሰስቱለትን፣ መልክ እና ውበታቸውን ያጠፉበትን፣ በበረሃ እና በአስቸጋሪ ኑሮ የተፈተኑበትን የኢትዮጵያዊያን የብርሃን ተስፋ ግድብ ዕውን መሆን ሳያዩ በገዳዮች ነፍሳቸውን ተቀሙ፡፡ በድንገት እንደወጡም የሞት መርዷቸው ተሰማ፡፡ ኢንጂኒየር ስመኘው ሙያ እና ህይዎታቸውን ለኢትዮጵያ የሰጡ፤ ለህዝብ ብርሃን ለመሆን የተሰው ውድ የሃገር ልጅ፡፡ ኢትዮጵያም የሐዘን ማቅ ለበሰች፤የደም እምባም አነባች፡፡ ያጣችው የሚሊዮኖችን አደራ ተሸክሞ ለሚሊዮኖች ብርሃን ለመሆን ራሱን ያቀለጠላትን፣ ራሱን ለመስዋዕትነት ያቀረበላትን ጀግና ልጇን ነውና፡፡

    አሁን ኢትዮጵያዊያኑ አንድ ብርቱ ጥያወቄ እያሰሙ ነው፡፡ ገዳዮች በቶሎ ታውቀው ለፍርድ እንዲቀርቡ፡፡ እኔም አልኩ እንደዚህ የቀኝ ጌታ ዮፍታሄ ንጉሴን ግጥም ተዋስሁና፣ ኢትዮጵያ ሃገሬ ሞኝ ነሽ ተላላ፣ የሞተልሽ ቀርቶ የገደለሽ በላ፡፡ ምንኛ ባለርዕይነት፣ ምንኛ ባለብሩህ አዕምሮነት ይሆን የሃገርን እውነታ ዘመንን አሻግሮ እንዲህ ባማሩ ቁጥብ ስንኞች መግለጽ መቻል? እስኪ እናንተው ፍረዱት የኢትዮጵያ ልጆች፣ ኢትዮጵያ ለማን? ለሞተላት፣ ትዳር፣ ልጅ፣ቤት፣ ምቾት….ሳይል ለሃገር፣ ለኢትዮጵያ ለኖረ ጀግዋና ወይስ ለገዳይዋ? እኛም ነፍስ ይማር ብለናል፡፡

    ከ እውነት አሸናፊ